دوران قرون وسطي *
اتحاديه هاي صنفي در قرون وسطي (500 تا 1400
ميلادي) مشابه اتحاديه هاي كارگري امروزي
بودند زيرا كه اتحاديه هاي صنفي مزبور اتحاديه
هايي بودند مركب از صاحبان حرفه و به منظور
نيل به هدفهاي اقتصادي معين. هدف اساسي
اتحاديه صنفي تحكيم وضع اعضاي اتحاديه بود
اتحاديه ها قيمت، ساعات كار و كيفيت جنس را
دقيقاً تعيين ميكردند.
اتحايد هيها صنفي اساساً از كالج هاي صنعتي
رومي ريشه گرفته بودند. كانوني براي فعاليتهاي
اجتماعي محسوب مي شدند و داراي صندوق مشتركي
بودند كه از آن خرج كفن و دفن اعضاء را پرداخت
مي كردند، به افراد عليل مدد معاش مي دادند و
مخارج بيوه عضو فوت شده را بمدت دوسال تقبل مي
كردند. از اين نظر اتحاديه هاي صنفي قرون وسطي
منادي تعاونيهاي مصرف امروزي بودند. در طي
قرون وسطي نخستين فعاليت تعاوني كشاورزي در
قرون سيزدهم صورت گرفت، بدين معني كه عده اي
از توليدكنندگان شير در سويس با همكاري يكديگر
و بطور تعاوني به تهيه پنير ميپرداختند.
دوران رنسانس *
دوره رنسانس شامل دوره اي است از قرن پانزدهم
تا اواسط قرن هجدهم كه در آن فعاليتهاي هنري و
ادبي دوباره رواج يافت. «انقلاب تجاري» اين
انقلاب جزء لايحه جزاي رنسانس محسوب مي شود.
شايد مهمترين تحولي كه در اين دوره پديد آمد،
پيدايش شركت سهامي بود كه پيشقدم شركت تعاوني
امروزي بشمار مي رود. علت پيدايش شركتهاي
سهامي اين بود كه براي
سفرهاي اكتشافي، سكوت اروپائيان در
نواحي جديد الاكتشاف و مستعمره ساختن كشورهاي
غيراروپائي به سرمايه هاي هنگفتي احتياج بود.
شركتهاي سهامي براساس منشوري كه از طرف پادشاه
صادر مي گرديد تشكيل ميشدند و دولت حمايت از
منافع اعضاي شركتها را برعهده مي گرفت.
از جمله انواع فعاليتهاي تعاوني كه در دوره
انقلاب تجاري صورت گرفت. شركتهاي متقابل بيمه
آتش سوزي بود كه حدود 1530 ميلادي در لندن و
پاريس سازمان يافتند.
دوره انقلاب صنعتي *
* تعاوني در آمريكا
كندي رئيس جمهور دوره هاي قبل آمريكا مي گويد
از زماني كه بنجامين فرانكلين درسال 1752
نخستين شركت بيمه متقابل را در فيلادلفيا پايه
گذاري كرد كسب و كار تعاوني
یكي
از جنبه هاي مهم و سازنده اقتصاد، را تشكيل
داده است. تعاوني يكي از مهمترين تظاهرات
روحيه آمريكائي است. در اينجا گروه ها كه با
احتياجات مشتركي مواجه هستند، سرمايه خود را
بكار مي اندازند و به سازمان دادن تعاوني خود
مي پردازند تا نيازمنديهاي خود را برآورده
سازند اين امر خودياري در حد عالي آن است و يا
دوايت ايزنهاور ديگر رئيس جمهوري آمريكا مي
گويد تعاون وسيله حل و فصل مشكلات و انجام
كارهائي است كه هرفرد به تنهائی
از عهده آنها بر نمي آيد.
انواع تعاونيها در ايالات متحده آمريكا بشرح
زير بوده اند
:
-
تعاونيهاي توليدات كشاورزي
-
تعاونيهايي كه مصرف كنندگان صاحب
آن بوده و توسط آنها اداره مي شوند.
-
انجمن كسب
و كار صنتي
-
انجمنهاي توليدي كارگران
تعاونيهاي توليدات كشاورزي حدود 32 درصد
كل تعاونيهاي آمريكا را تشكيل مي دهند.
تعاونيهاي كشاورزي بطور مداوم در اقتصاد كشور
مقام مهمتري كسب كردهاند و ارزش كالاهائي كه
كشاورزان از طريق تعاونيها بفروش رسانده اند
بيشتز از ارزش رشد محصولات كشاورزي بوده است.
شاخص بازاريابي تعاوني به نحوي مستمر در حال
رشد بوده و از 4/81 درسال 1950 به 4/119 درسال
1959 بالا رفته است.
تعاونيهاي مصرف نيز از ديگر تعاونيهاي بود كه
در آمريكا رونق بسيار داشت نيمي از تعاونيهاي
مصرف، اتحاديه هاي اعتباري روستائي و ساير
تعاونيها مصرف بترتيب اهميت عبارت از انجمنهاي
پس انداز و وام متقابل انجمنهاي تلفن، بيمه ،
مسكن، فروشگاههاي مصرفي، تعاونيهاي برق
روستائي و بانكهاي پس انداز متقابل بودند.
شركت تعاوني از نوع راچديل نيز در آمريكا در
سال 1863 در لارنس از ايالات ماساچوست سازمان
يافت.
* تعاوني در ژاپن
اولين شركت تعاوني مصرف ژاپن درسال 1879 در
توكيو تشكيل شد و اولين شركت تعاوني دانشگاهي
درسال 1898 در دانشگاه دوشي شا در توكيو داير
گرديد. در ژاپن قانن تعاوني صنعتي كه به
همكاري و اداره شركتهاي تعاوني نظم بخشيد
درسال 1900 به اجراء درآمد. از آن زمان تاكنون
تعاونيهاي زيادي كه با زمينه هاي اجتماعي
متفاوت بوجود آمده است.
متأسفانه حكومت نظامي در يك زمان سياست محدود
كردن نهضت تعاون را اتخاذ نمود و بسياري از
شركتهاي تعاوني تا جنگ جهاني دوم فعاليت خود
خاتمه دادند.
بعد از جنگ جهاني دوم بازسازي تعاونيهاي مصرف
شروع شد و در آن زمان عرضه هرجنسي بمراتب از
تقاضاي آن كمتر بود. از آن زمان تشكيل تعاوني
مصرف راهي آسان براي دستيابي به كالاهاي اساسي
شناخته شد و مردم تعداد زيادي تعاوني در
شهرها، روستاها و كارخانجات داير كردند
درسالهاي 60-1959 حدود 17488 شركت تعاوني در
ژاپن به ثبت رسيده كه بيش از يك سوم آنها
تعاوني مصرف در محلات و مناطق مختلف وجود
داشت.
قانون شركتهاي تعاوني كشاورزي كه در سال 1975
تصويب شده است تصريح دارد كه براي تأسيس يك
شركت تعاوني كشاورزي بايستي حداقل 15 نفر عضو
بعنوان موسسين گردهم بيايند.
فعاليتهايي كه توسط تعاونيهاي كشاورزي انجام
مي گيرد شامل موارد زير ميباشد:
-
ارائه رهنمود لازم براي بهبود
مديريت زراعي و سطح زندگي اعضاء
-
هدايت امكانات كاربردي در جهت توليد
كشاورزي و نيازهاي روزمرّه
-
خريد مواد و لوازم ضروري براي توليد و
نيازهاي روزمره و فروش توليدات كشاورزي از
طريق تعاوني.
-
ايجاد تسهيلات استفاده از پس اندازها و
وام براي توليد فرآورده هاي كشاورزي و
تامين نيازهاي روزمره.